Uitleg over UPnP en DLNA protocollen voor audio streaming
Je hebt een mooie muziekcollectie op je NAS staan. Of misschien gebruik je een mediaserver op je computer.
Maar hoe krijg je die muziek nu draadloos naar je versterker of actieve speakers? Daarvoor bestaan twee protocollen die je leven een stuk makkelijker maken: UPnP en DLNA. Klinkt technisch? Valt reuze mee. Na het lezen snap je precies hoe het werkt en waarom bijna elke streamer het ondersteunt.
Wat zijn UPnP en DLNA precies?
UPnP staat voor Universal Plug and Play. Het is een set afspraken die apparaten met elkaar laat praten op je thuisnetwerk.
Zonder dat jij iets hoeft in te stellen. Je streamer, je NAS en je telefoon vinden elkaar automatisch. Alsof ze elkaar al jaren kennen.
DLNA bouwt verder op UPnP. Digital Living Network Alliance was een samenwerking tussen fabrikanten zoals Sony, Samsung en Panasonic.
Ze maakten afspraken over hoe apparaten muziek, foto's en video met elkaar delen. DLNA is in feite UPnP met extra regels specifiek voor media. In de praktijk zie je ze vaak samen.
Een streamer die DLNA ondersteunt, gebruikt eigenlijk altijd UPnP als basis. Sommige fabrikanten noemen het alleen UPnP, anderen zeggen DLNA. Maar het komt op hetzelfde neer: je muziek beschikbaar maken voor al je apparaten thuis.
Denk aan UPnP als de taal die apparaten spreken, en DLNA als het dialect speciaal voor muziek en video.
Waarom zou jij dit willen gebruiken?
Misschien stream je nu alleen via Spotify Connect of AirPlay. Prima opties. Maar UPnP/DLNA geeft je iets wat die diensten niet bieden: toegang tot je eigen muziekbibliotheek.
Je cd's die je geript hebt in FLAC-kwaliteit. Die ene live-opname die nergens op streaming staat.
Je hele collectie, direct beschikbaar. En het mooiste? Het werkt merkonafhankelijk. Je kunt een Cambridge Audio streamer combineren met een Synology NAS en bedienen met een app op je Android-telefoon.
Of een Bluesound Node met een QNAP-schijf en je iPad als afstandsbediening. Geen gedoe met compatibiliteit. Daarnaast verlies je geen kwaliteit. UPnP/DLNA streamt je muziek precies zoals het opgeslagen staat.
Geen compressie, geen bijmenging. Een 24-bit/192kHz FLAC-bestand komt net zo bij je versterker aan als het op je NAS staat.
Dat is het grote verschil met Bluetooth, waar je altijd kwaliteit inlevert. En je bent niet afhankelijk van een abonnement.
Geen maandelijkse kosten, geen nummers die ineens verdwijnen uit de catalogus. Jouw muziek, jouw server, jouw regels.
Hoe werkt het in de praktijk?
Het systeem heeft drie onderdelen. Die moet je even snappen, maar daarna is het simpel.
Een mediaserver. Dit is waar je muziek staat opgeslagen. Dat kan een NAS zijn waarbij je je Synology NAS optimaal instelt voor high-res audio, of een computer met programma's als MinimServer, Asset UPnP of JRiver.
De server maakt je muziekcollectie zichtbaar op het netwerk. Een renderer. Dat is je streamer of netwerkspeler. De Bluesound Node, Cambridge Audio MXN10, Wiim Pro Plus — al deze apparaten zijn UPnP-renderers.
Ze ontvangen de muziek van de server en zetten die om naar geluid. Een controller. Dit is je telefoon, tablet of computer.
Met een app als BubbleUPnP, mConnect of de fabrieksapp van je streamer kies je welk nummer je wilt horen. De app vertelt de server: "stuur dit nummer naar die renderer." En dan begint het met spelen. Het mooie is dat de controller alleen een opdracht geeft. De muziek gaat rechtstreeks van server naar streamer.
Je telefoon kan zelfs uit, de muziek blijft doorspelen. Dat is een groot verschil met Bluetooth, waar je telefoon de hele tijd moet blijven verbinden.
De meeste streamers ondersteunen alle gangbare formaten via UPnP. FLAC, WAV, AIFF, ALAC, DSD — het draait allemaal. Controleer wel even de specificaties als je DSD-bestanden hebt, want voorkom netwerk dropouts bij DSD-streaming door te checken of je renderer dit ondersteunt.
Welke apparaten moet je hebben?
Begin met een goede mediaserver. De Synology DS224+ is een populaire keuze voor muziekliefhebbers.
Kost rond de €350-400 zonder schijven. Installeer er MinimServer op en je hebt een uitstekende UPnP-server die zelfs gapless playback ondersteunt. Dat betekent geen stilte tussen live-nummers. Voor een kleiner budget is de Wiim Pro Plus een aanrader als streamer.
Rond de €250 ondersteunt hij UPnP, heeft hij een degelijke ingebouwde DAC en werkt hij met praktisch elke app. Voor wie meer wil besteden is de Cambridge Audio MXN10 (circa €500) een stap hoger in geluidskwaliteit.
Wil je echt serieus? De Bluesound Node X (rond de €750) combineert UPnP met een uitstekende ESS Sabre DAC en ondersteuning voor MQA en hoge resolutie.
Of kijk naar de Naim Uniti Atom als budget geen rol speelt — dat is een complete geïntegreerde versterker met streamer, maar dan rond de €2.500. Voor de controller-app zijn er verschillende opties. BubbleUPnP (Android) is gratis en heel krachtig. mConnect Player werkt op zowel iOS als Android. En de meeste merken hebben hun eigen app: BluOS voor Bluesound, Cambridge Connect voor Cambridge Audio. Probeer er een paar en kijk wat jij prettig vindt werken.
Praktische tips voor de beste ervaring
Verbind je streamer altijd met een ethernetkabel als dat kan. WiFi werkt prima voor muziek, maar een vaste verbinding is stabieler.
Zeker bij hoge-resolutiebestanden wil je geen haperingen. Een simpele Cat6-kabel van een paar euro lost dat op.
Organiseer je muziekbibliotheek netjes voordat je hem deelt. Zorg dat je tags kloppen: artiest, album, jaar, genre. Programma's als MusicBrainz Picard (gratis) helpen daarbij. Een opgeruimde bibliotheek betekent een veel fijnere browse-ervaring in je app.
Stel je mediaserver goed in. MinimServer is favoriet bij audioliefhebbers omdat het heel flexibel is.
Je kunt sorteren op bijna elk veld, en het ondersteunt gapless playback zonder gedoe. De gratis versie doet alles wat de meeste mensen nodig hebben. En tot slot: begin klein.
Je hoeft niet meteen een NAS van €500 te kopen. Zet eerst MinimServer op je bestaande computer, installeer BubbleUPnP op je telefoon en probeer het uit met je huidige streamer. Bevalt het? Dan is een NAS de logische volgende stap voor een altijd-beschikbare muziekserver.