De rol van de surround-back speakers in een 7.1 opstelling
Je hebt je receiver, je voorste speakers, je center en je subwoofer.
Alles draait, je films klinken al geweldig. Maar dan zie je die twee extra aansluitingen achterop: 'Surround Back' of 'SB'. Wat doen die?
Zijn ze het waard? Stel je voor dat je in een restaurant zit. De voorspeakers zijn de chef-kok die het gerecht presenteert. De surround speakers zijn de obers die langslopen.
Maar de surround-back speakers? Dat zijn de sommelier en de maître die achter je staan, onzichtbaar maar essentieel voor de complete ervaring.
Zij fluisteren je de diepste details in, precies op het juiste moment.
Wat zijn surround-back speakers precies?
In een standaard 5.1-opstelling hoor je geluid van voren, van opzij en van achteren.
Maar 'achteren' is eigenlijk een beetje vaag. Die twee surround speakers hangen meestal naast of iets achter je luisterpositie. Een 7.1-systeem voegt twee extra kanalen toe: de surround-back speakers.
Die hangen echt recht achter je, vaak op oorhoogte, gericht naar voren. Het verschil is letterlijk de richting.
In een 5.1-systeem vormen je surround speakers een soort 'muur' naast je.
In een 7.1-systeem sluiten de surround-back speakers die cirkel volledig. Ze creëren een naadloze, 360-graden geluidscocon. Een helikopter die van linksvoor naar rechtsachter vliegt? In 5.1 hoor je die 'springen' van de zijkant naar de achterkant.
In 7.1 hoor je die soepel om je heen draaien, zonder onderbreking. Dat is hun magie: vloeiende, ononderbroken geluidsbeweging.
Waarom zou je die extra speakers willen?
Je denkt misschien: "Mijn 5.1 klinkt toch al prima?" Klopt. Maar surround-back speakers voegen diepte en precisie toe die je niet meer wilt missen, zodra je ze hebt gehoord. Ze zijn vooral cruciaal voor twee dingen.
Ten eerste: de grootste blockbusters. Denk aan de slag om Helm's Deep in The Lord of the Rings, of de ruimtegevechten in Star Wars.
Regisseurs mixen die films specifiek voor 7.1 of zelfs Atmos. Die extra achterkanalen bevatten unieke geluidseffecten.
Pijlen die over je hoofd suizen, instortende muren achter je, zacht gefluister in een spookhuis. Zonder die speakers mis je die laag, letterlijk. Ten tweede: muziek en games.
Veel moderne games gebruiken 7.1 voor een enorm voordeel. Je hoort voetstappen achter je op de milliseconde nauwkeurig.
Bij live-concertopnames voegen de surround-back speakers de sfeer van de zaal toe, het gejuich van het publiek achter je. Het maakt de ervaring minder 'voor je neus' en meer 'om je heen', omdat geluid 70% van de filmervaring bepaalt.
Welke opties zijn er en wat kost het?
Je hebt twee hoofdroutes: boekenplank- of satelliet speakers. De keuze hangt af van je ruimte en budget. Compacte satelliet speakers zijn perfect als je geen grote speakers achter je bank wilt.
Denk aan de kleine, kubusvormige speakers van systemen zoals de Teufel Consono serie of de Denon DHT-S216 soundbar uitbreidingsset.
Deze zijn specifiek ontworpen als discrete aanvulling. Je vindt goede paren vanaf ongeveer €150 tot €300.
Ze zijn onopvallend, makkelijk te monteren en doen hun werk verrassend goed. Boekenplank speakers geven meer body en dynamiek. Merken als Q Acoustics (de 3010i), Monitor Audio (de Bronze 50) of Onkyo bieden hier uitstekende opties.
Deze speakers zijn wat groter, leveren een voller geluid en matchen vaak beter met je voorste speakers als je van hetzelfde merk blijft.
Reken op €200 tot €500 per paar. Een setje Klipsch R-41M bijvoorbeeld, geeft je die typische, heldere Klipsch-sound ook achterin. Vergeet niet: je hebt ook een AV-receiver nodig die 7.1 ondersteunt. De meeste moderne modellen van Yamaha, Denon of Marantz in het middensegment (vanaf zo'n €400-€600) hebben dit standaard.
Zo installeer je ze voor het beste effect
De plaatsing is alles. Een verkeerde positie en het effect verdwijnt.
Plaatsing: Hang ze recht achter je luisterpositie, op ongeveer oorhoogte wanneer je zit. Richt ze licht naar voren, naar het scherm.
De ideale afstand is gelijk aan die van je surround speakers tot je luisterpositie. Dit heet een 'symmetrische opstelling'. Hoogte: Probeer ze zo'n 60 tot 90 centimeter boven oorhoogte te hangen. Dit voorkomt dat het geluid te direct 'in je nek' klinkt en verspreidt het mooier.
Kalibratie: Gebruik altijd de automatische kalibratiemicrofoon van je receiver (zoals YPAO bij Yamaha of Audyssey bij Denon).
Plaats de microfoon op je vaste luisterplek en laat de receiver het werk doen. Daarna kun je handmatig de 'level' (volume) van de surround-back speakers iets verlagen. Vaak staan ze na kalibratie iets te hard.
Verlaag ze met 1 tot 3 dB voor een natuurlijker, geïntegreerd geheel. Een laatste tip: leer hoe je een 5.1.2 Atmos systeem configureert en begin met een film die je goed kent.
Een scène waarin geluid duidelijk van achteren komt. Luister eerst in 5.1-modus, schakel dan naar 7.1.
Het verschil moet voelbaar zijn: het geluid wordt ronder, vollediger. Het voelt minder alsof er speakers hangen en meer alsof je ín de scène zit.